Çizimden ölçekli PDF nasıl çıkarılır?
Ölçekli PDF, üzerinden ölçü alınabilen PDF demektir. Çizim alanından değil paftadan çıkarılır, ölçek paftada tanımlanır ve kâğıt boyutu ile ölçek birbirini tutmak zorundadır. Bu üçü doğruysa gerisi ayrıntıdır.
Kısa cevap
Paftadan çıkar, çizim alanından değil. Kâğıt boyutunu paftanın boyutuyla aynı seç, ölçeği 1:1 ver — ölçek zaten paftadaki görünüm penceresinde tanımlıdır.
Çıkan PDF’i açıp bilinen bir mesafeyi ölç. Tutuyorsa iş bitmiştir; tutmuyorsa aşağıdaki üç ayardan biri yanlıştır.
Ölçek nedir, nerede tanımlanır?
Ölçek, çizimdeki bir uzunluğun kâğıttaki karşılığıdır. 1:50 demek, gerçekte 50 santimetre olan bir duvarın kâğıtta 1 santimetre çizilmesi demektir. Yani 4 metrelik bir duvar, 1:50 bir paftada 8 santimetre tutar.
| Ölçek | Kâğıtta 1 cm | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| 1:500 | 5 m | Vaziyet planı, geniş arazi |
| 1:200 | 2 m | Vaziyet planı, büyük yapıların genel planı |
| 1:100 | 1 m | Plan, kesit, görünüş |
| 1:50 | 50 cm | Uygulama projesi planları |
| 1:20 | 20 cm | Sistem detayları |
| 1:5 ve 1:1 | 5 cm ve 1 cm | Nokta detayları |
Önemli olan şu: ölçek çizimin kendisinde değil, paftadaki görünüm penceresinde tanımlanır. Çizimi her zaman gerçek boyutunda çizersin; küçültme işini pafta yapar.
Bu ayrım anlaşılmadığında ortaya çıkan klasik hata, çizimi ölçeklendirip küçültmektir. O noktadan sonra çizimdeki ölçüler yalan söyler ve geri dönmek zordur.
Pafta ve çizim alanı
Çizim alanı modelin yaşadığı yerdir; pafta ise basılacak sayfadır. Antet, ölçek çubuğu, notlar ve çerçeve paftada durur.
Doğrudan çizim alanından baskı almak mümkündür ama ölçeği orada elle vermen gerekir ve antet olmaz. Tek bir hızlı bakış için kabul edilebilir, teslim için değil.
Her pafta bir kâğıt boyutuna karşılık gelir. A serisinde her boyut bir öncekinin tam yarısıdır, kenar oranı hep aynıdır:
| Boyut | Ölçü (mm) | Not |
|---|---|---|
| A0 | 841 × 1189 | 1 m² alan |
| A1 | 594 × 841 | A0’ın yarısı |
| A2 | 420 × 594 | A1’in yarısı |
| A3 | 297 × 420 | A2’nin yarısı |
| A4 | 210 × 297 | A3’ün yarısı |
A1 için kurulmuş bir paftayı A3 kâğıda basarsan her kenar yarıya iner: 1:50 çizim fiilen 1:100 olur. Çizim okunur, ama üzerine “A3’te 1:100” notu düşülmezse alınan her ölçü yanlış çıkar.
Kalem tabloları ve çizgi kalınlıkları
Çizgi kalınlıkları kalem atama tablolarında tanımlıdır ve bu tablolar çizimin içinde değil, ayrı dosyalardır. Baskı ayarlarında hangi tablonun seçili olduğunu kontrol et.
Yanlış tabloyla çıkan PDF ekranda doğru görünür ama baskıda her çizgi aynı kalınlıkta çıkar; kesit çizgisi ile tesisat çizgisi ayırt edilemez.
Renkli çizimden siyah beyaz baskı alıyorsan tablonun tüm renkleri siyaha çevirdiğinden emin ol. Açık renkler gri basılır ve ince çizgiler kaybolur. AutoCAD’le gelen monochrome.ctb tam bunu yapar; ofisin kendi tablosu yoksa başlangıç noktası olarak kullanılabilir.
AutoCAD’de adım adım
Baskı penceresindeki ayar adları sürümden sürüme pek değişmez:
- Paftaya geç ve PLOT komutuyla (Ctrl+P) baskı penceresini aç.
- Printer/plotter olarak DWG To PDF.pc3 seç.
- Paper size listesinden paftayla aynı boyutu seç, örneğin ISO full bleed A1 (841.00 x 594.00 MM).
- Plot area olarak Layout seçili olsun; Window veya Extents seçilirse pafta kâğıtta kayabilir.
- Fit to paper kutusu kapalı, ölçek 1:1 olsun. Bu kutu ölçeği bozan en yaygın sebeptir.
- Plot style table listesinden ofisin CTB’sini veya monochrome.ctb’yi seç.
Çözünürlük vektörel çıktıda önemsizdir; içinde tarama veya görsel varsa 300 nokta yeterlidir. Yazı tipleri gömülü olmalı, yoksa karşı tarafta metinler başka bir fontla görünür. Birden çok paftayı tek PDF’te toplamak için PUBLISH komutu her paftayı kendi ayarıyla basar.
Ölçeği doğrulamak
PDF’i aç ve ölçüm aracıyla bilinen bir mesafeyi ölç: bir kapı genişliği, bir aks aralığı, ölçek çubuğunun kendisi. Çıkan değer çizimdekiyle aynıysa ölçek doğrudur.
PDF okuyucuların ölçüm aracı varsayılan olarak kâğıttaki mesafeyi gösterir: 1:50 paftada 4 metrelik duvar için 80 mm. Aracın ayarlarında ölçek oranını 1:50 olarak girersen doğrudan 4 m okursun. İki yoldan biri tutmuyorsa sorun yukarıdaki ayarlardadır.
Paftaya bir ölçek çubuğu koymak bu doğrulamayı karşı taraf için de mümkün kılar. Kâğıt fotokopide küçülse bile çubuk onunla birlikte küçülür, yani oran korunur.
kaydet.me ile gönderiyorsan PDF’i ve çizimi aynı transferde yollayabilirsin; bağlantıyı kendin açıp her ikisinin de doğru gittiğini görebilirsin.
Ne zaman PDF, ne zaman çizim?
Karşı taraf bakacak, onaylayacak veya basacaksa PDF yeter ve daha güvenlidir: çizim üzerinde değişiklik yapılamaz, kontrolsüz dolaşmaz.
Karşı taraf çizim üzerinde çalışacaksa düzenlenebilir dosya gerekir. İkisini birden göndermek çoğu teslim için en doğrusudur: bakan PDF’i açar, çalışan çizimi kullanır.