STEP, IGES, STL: hangi 3B format ne işe yarar?

Kısa cevap

Bir parçayı başka bir CAD programına aktaracaksan STEP gönder. 3B baskı alacaksan STL gönder. IGES’i yalnızca karşı taraf özellikle isterse kullan.

Bu üç cümle vakaların büyük çoğunluğunu karşılar. Gerisi neden böyle olduğuyla ilgili.

STEP: katı model taşır

STEP bir ISO standardıdır ve parçayı katı model olarak aktarır. Yani karşı taraf yalnız dış kabuğu değil, hacmi olan bir cismi alır: kesit alabilir, delik açabilir, malzeme atayıp ağırlık hesaplayabilir.

Yüzeyler matematiksel olarak tanımlıdır. Bir silindir, silindir olarak gelir; üçgenlere bölünmüş bir yaklaşım olarak değil. Dolayısıyla ölçüler tamdır ve model ne kadar yakınlaştırılırsa yakınlaştırılsın kırıklı görünmez.

Taşımadığı şey ise geçmiştir. Modelin nasıl yapıldığı, hangi sırayla hangi komutların uygulandığı STEP’e girmez. Karşı taraf sonucu alır, tarifi almaz; bir ölçüyü değiştirip modeli yeniden hesaplatamaz.

Dışa aktarma penceresi çoğu zaman bir “AP” seçimi sorar. Bunlar STEP’in uygulama protokolleridir, yani dosyanın neyi taşıyacağını belirleyen alt kümeler:

• AP203: en eski ve en sade olanı. Geometri ve temel montaj yapısı; eski sistemler için.
• AP214: otomotivden doğdu; geometrinin yanında renk ve katman bilgisi de taşır. Uzun süredir varsayılan seçim budur.
• AP242: ikisini birleştiren güncel protokol. Ölçü toleransları ve üretim notları (PMI) gibi bilgileri de taşıyabilir.

Karşı tarafın programını bilmiyorsan AP214 güvenli seçimdir; ikisi de güncel yazılım kullanıyorsa AP242.

IGES: yüzey taşır, çoğu zaman dağınık

IGES, STEP’ten eski bir formattır ve geometriyi yüzeyler ile eğriler hâlinde taşır. Katı model kavramı zayıftır; parça çoğu zaman karşı tarafa birbirine dikilmemiş yüzeyler yığını olarak varır.

Bunun pratik sonucu şudur: alıcı önce yüzeyleri dikip katı hâline getirmek zorunda kalır, bu da zaman alır ve küçük boşluklar yüzünden her zaman temiz sonuçlanmaz.

Buna rağmen bazı eski sistemler ve bazı tezgâh yazılımları hâlâ IGES ister. İsteniyorsa gönder; istenmiyorsa STEP dururken IGES seçmek için bir sebep yok.

STL: yalnızca üçgenler

STL, bir cismin yüzeyini üçgenlere bölerek tanımlar. İçinde eğri, ölçü, katman, malzeme veya montaj bilgisi yoktur — sadece üçgen listesi.

Bu yüzden 3B baskının standart formatıdır: yazıcının ihtiyacı olan tek şey zaten kapalı bir kabuktur. Aynı yüzden, mühendislik aktarımı için kötü bir seçimdir; STL’den gelen bir parça üzerinde ölçü değiştirmek pratikte mümkün değildir.

Çözünürlük de dışa aktarırken belirlenir. Kaba ayarla çıkarılmış bir STL’de eğriler gözle görülür şekilde köşelidir ve bu geri döndürülemez; düzeltmek için kaynak modele dönmek gerekir. Dışa aktarma penceresinde genellikle iki ayar bulunur: üçgenlerin gerçek yüzeyden en fazla ne kadar sapabileceği ve komşu üçgenler arasındaki en büyük açı. Sapmayı yazıcının hassasiyetinin altında tutmak yeterlidir; daha incesi yalnızca dosyayı büyütür.

Boyut da buna bağlıdır. İkili (binary) STL’de her üçgen 50 bayt tutar: bir milyon üçgenlik bir parça yaklaşık 50 MB eder. Aynı dosyanın metin (ASCII) hâli birkaç kat büyüktür ve hiçbir şey kazandırmaz; seçenek varsa ikili seç.

STL ayrıca ölçü birimi taşımaz. Karşı taraf parçanın milimetre mi inç mi olduğunu dosyadan anlayamaz, o yüzden birimi mesajında yazmak gerekir.

Karşılaştırma

Peki ya SLDPRT, IPT, CATPart?

Bunlar aktarım formatı değil, programların kendi çalışma formatlarıdır. SolidWorks, Inventor ve CATIA parçaları yalnız kendi programlarında ve çoğu zaman yalnız aynı veya daha yeni sürümde açılır.

Karşı tarafın hangi programı kullandığını kesin olarak bilmiyorsan kendi formatını göndermek işe yaramaz. Kendi formatını, yalnız aynı programı kullandığını bildiğin kişiye gönder.

Görselleştirme tarafında OBJ ve glTF yaygındır; 3B baskıda ise 3MF, STL’nin eksiklerini kapatır: birim taşır, renk ve malzeme bilgisi tutabilir, dosyası daha küçüktür.

Göndermeden önce

Dışa aktardığın dosyayı bir kez de kendin aç. Özellikle STEP aktarımlarında, kaynak modelde fark etmediğin bir yüzey hatası dışa aktarımda kendini gösterir.

Birden çok format gönderiyorsan hepsini tek bir arşive koy ve mesajına birimi yaz. Bu iki satır, karşı taraftan gelecek soruların çoğunu baştan kapatır.