Yapı ruhsatı projelerinde dijital teslim: 2027’de ne değişiyor?

Kısa cevap

İki yönetmelik var. Biri projelerin dijital olarak nasıl hazırlanacağını, diğeri nereye ve nasıl teslim edileceğini düzenliyor. İlki 1 Eylül 2027’de, ikincisi 1 Eylül 2028’de yürürlüğe giriyor.

Özü şu: 2B çizimler ve dokümanlar PDF/A, BIM modelleri IFC olarak teslim edilecek; her pafta ayrı dosya olacak; teslim, inceleme ve onay Bakanlığın Elektronik Proje Yönetim Sistemi (e-PYS) üzerinden yürüyecek. Şartların çoğu hemen değil, şehir nüfusuna ve bina alanına göre yıllara yayılarak başlıyor.

Hangi binalar kapsamda?

Her iki yönetmelik de 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre yapı ruhsatı alınacak, uygulama imar planı bulunan alanlarda yeni yapılacak binaları kapsıyor. Kapsam dışında kalanlar:

• Bodrum katı hariç en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar.
• Entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık yapıları.
• e-PYS yönetmeliğinde ayrıca: İmar Kanunu’nun 4, 26 ve 27. maddelerinde sayılan yapılar.

Hazırlama yönetmeliği, konut ile ticaret ve konut karma kullanımlı binalar dışındaki binalar için 1 Eylül 2033’e kadar uygulanmıyor. Yani ilk yıllarda şartlarla karşılaşacak olanlar konut projeleri.

Takvim

Yönetmelik yürürlüğe girdiği gün her şeyi birden başlatmıyor. Geçici 1. madde iki ayrı takvim kuruyor.

e-PYS üzerinden teslim ise 1 Eylül 2028’de yürürlüğe giriyor.

İki ayrıntı önemli. Birincisi: bu tarihlerden önce ruhsat başvurusu yapılmış yapılara ve kamu ihalelerinde ihale kararı veya tarihi alınmış işlere, sonradan başlayan şartlar uygulanmıyor. İkincisi: metin, IFC şartı başladıktan sonra o yapılar için PDF/A’yı düzenleyen fıkraların uygulanmayacağını söylüyor; aynı yönetmeliğin 9. maddesi ise BIM modelinden üretilen çizimlerin PDF/A olarak teslimini istiyor. İkisinin birlikte nasıl uygulanacağı Bakanlığın kılavuzlarıyla netleşecek.

Dosyalar nasıl hazırlanacak?

• 2B proje çizimleri PDF/A formatında teslim edilir. Çizim ve model dışındaki rapor, hesap gibi dokümanlar da PDF/A olur.
• Her CAD çizimi ve doküman ayrı bir dosyadır. Yan yana dizilmiş çoklu paftalar tek dosyada birleştirilmez; her pafta kendi çizimini, varsa detay ve hesap tablolarıyla birlikte taşır.
• Paftalar A4 ve katları boyutunda düzenlenir. A serisinin ölçüleri ölçekli PDF rehberinde tablo hâlinde var.
• Tüm ölçüler SI birimleriyle ifade edilir.
• BIM modelleri TS EN ISO 19650 standartlarına göre, disiplin disiplin ayrı hazırlanır ve IFC olarak teslim edilir.
• BIM ile çalışılan projelerde çizimler modelden üretilir; model ile çizimin PDF/A nüshası birbiriyle uyumlu olmak zorundadır.
• Teslim edilen BIM modeli için model kalite kontrol formları düzenlenir.

Dosya adları için proje kodu, katman ve sembol adları, mahal numaralandırması, IFC sınıfları ve model gelişim seviyesi yönetmeliğin eklerinde ayrıntılı olarak tanımlanıyor. Ekler bu yazıya alınmadı; kendi şablonunu hazırlarken doğrudan eklerden çalış.

e-PYS ile teslim

1 Eylül 2028’den itibaren projelerin teslimi, incelenmesi, eksiklik bildirimi ve onayı Bakanlığın işlettiği Elektronik Proje Yönetim Sistemi üzerinden yürüyecek.

• Dosyaları sisteme proje müellifi kaydeder ve yüklenen bilgilerin doğruluğundan müellif sorumludur.
• Dosyalar hazırlama yönetmeliğine uygun değilse tekrar yüklenmesi istenir.
• Güvenli elektronik imza kullanılmadan teslim edilen PDF/A veya IFC projeler ayrıca basılı olarak da teslim edilir. İmzalı teslimde dijital dosyalar yeterlidir.
• Dijital nüsha, basılı olarak verilenle aynı olmalıdır.
• Kâğıda basılıp taranarak oluşturulan PDF kullanılamaz.
• Projeleri hazırlayan ve inceleyenlerin sisteme kayıt olması zorunludur.

Yönetmelik müellif için bir güvence de getiriyor: idare teslim edilen sayısal veriyi üçüncü kişilere devredemez, müellifin izni olmadan projeyi çoğaltamaz, değiştiremez ve başka projelerde kullanamaz.

Paylaşım servisleri nerede duruyor?

Resmî teslimde net: yönetmelik kapsamındaki işlemler için e-PYS dışında elektronik ortam kullanılamıyor. E-posta, bulut klasörü veya kaydet.me gibi bir servis ruhsat teslimi yerine geçmez.

Ama bir proje ruhsata varana kadar dosyalar çok el değiştirir. Mimar statik ve tesisat müelliflerine altlık gönderir, disiplinler modellerini birbirine iletir, işveren onay için pafta ister, yapı denetim ön inceleme yapar. Bunların hiçbiri e-PYS kapsamında değil.

Paftaların ayrı dosyalara bölünmesi ve modellerin disiplin disiplin teslim edilmesi, bu gidip gelmede dosya sayısını da artırıyor. kaydet.me ile tek bağlantıda 50 dosyaya ve toplam 2 GB’a kadar gönderebilir, bağlantıya parola ve süre koyabilirsin.

Şimdiden hazırlanmak

İlk tarih bir yıldan kısa bir süre sonra. Mevzuatın ayrıntısı kılavuzlarla netleşecek olsa da, hangi yöne gidildiği belli ve bazı alışkanlıklar şimdiden edinilebilir:

• Çizim programından PDF/A çıkarmayı ve doğrulamayı dene. PDF/A rehberi bu adımları anlatıyor.
• Pafta başına bir dosya düzenine geç; çoklu pafta düzenlerini ayır.
• Ofisin katman ve dosya adlandırma şablonunu yönetmelik ekleriyle karşılaştır.
• BIM ile çalışıyorsan IFC dışa aktarımını dene ve modeli bir IFC görüntüleyicide aç; eksik veya yanlış sınıflanan elemanlar erken fark edilir.
• Güvenli elektronik imzan yoksa edin; imzasız teslim basılı nüsha da gerektiriyor.

Kaynak ve güncellik

Bu yazı, 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik ile Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmeliğin 13 Eylül 2026 itibarıyla okunmasına dayanıyor.

Bakanlık, e-PYS üzerinden teslim edilecek bina türlerini, dosya formatlarını ve bunların başlayacağı tarihleri belirlemeye yetkili; kılavuzlar Bakanlığın internet sayfasında yayımlanacak. Tarihler ve ayrıntılar değişebilir. Bu yazı hukuki danışmanlık değildir; bir projenin kapsamını değerlendirirken yönetmeliğin güncel metnini ve ilgili idareyi esas al.